Onderzoek dat landt in de praktijk: Stimuland als praktijkpartner

29 oktober 2026

Hoe zorgen we voor een landelijk gebied waar boeren perspectief hebben, inwoners prettig kunnen wonen en werken en natuur en landschap tot hun recht komen? Voor dit soort complexe vraagstukken is onderzoek onmisbaar. Maar goede kennis alleen is niet genoeg. Om echt iets in beweging te brengen, moet onderzoek ook aansluiten bij wat er in de praktijk speelt. Daarom werkt Stimuland met enige regelmaat als praktijkpartner mee aan onderzoekstrajecten.

Stimuland als parktijkpartner

We brengen kennis van het landelijk gebied, ervaring uit de praktijk en het perspectief van boeren, inwoners en andere betrokkenen in. En we helpen om onderzoeksresultaten te vertalen naar instrumenten en werkwijzen die daadwerkelijk gebruikt kunnen worden. Want juist bij grote maatschappelijke veranderingen geldt: de praktijk betrek je niet pas als het onderzoek klaar is. Die hoort vanaf het begin aan tafel.

Een mooi voorbeeld is Diamant van ons Platteland. In dit praktijkgerichte onderzoek werkten verschillende hogescholen, studenten en praktijkpartners samen rond de vraag welke positieve waarde boerenbedrijven hebben en kunnen hebben voor hun omgeving. Niet alleen economisch, maar ook sociaal en ecologisch.

Onderzoek en praktijk bij elkaar brengen

Stimulanders werken dagelijks met boeren, inwoners, overheden en organisaties in het landelijk gebied. Die ervaring namen we mee in het onderzoek. Want een vraagstuk kan er op papier helder uitzien, maar in de praktijk spelen ook persoonlijke drijfveren, verschillende belangen, beelden en verwachtingen een rol.

Juist daarom is het waardevol om de praktijk vanaf het begin bij onderzoek te betrekken. Niet alleen om informatie op te halen, maar ook om samen te toetsen: herkennen mensen zich in de vraag? Sluiten inzichten aan bij hun dagelijkse werkelijkheid? En hoe kunnen onderzoeksresultaten zo worden vertaald dat ze bruikbaar worden?

Ron Methorst, lector Omgevingsinclusief Ondernemen bij Aeres Hogeschool, verwoordt het zo: ‘Als hogescholen werken we aan kennisvragen op veel terreinen. Belangrijk daarbij is steeds de inbedding van het onderzoek in de praktijk. Daarom is samenwerking met praktijkpartners als Stimuland belangrijk: om in en met die praktijk nieuwe kennis, inzichten en instrumenten te ontwikkelen én om die vervolgens weer toe te passen. De directe contacten van een organisatie als Stimuland zijn daarbij van waarde voor ons onderzoek.’

Van onderzoek naar praktische instrumenten

Dat laatste is goed terug te zien in de opbrengsten van Diamant van ons Platteland. Het project leverde verschillende instrumenten op waarmee boeren, adviseurs, erfbetreders, beleidsmakers en andere betrokkenen zelf aan de slag kunnen.Boerenboom Diamant van ons Platteland

De BoerenBoom brengt bijvoorbeeld in zestien thema’s de brede waarde van een boerenbedrijf in beeld. Het instrument kijkt daarbij naar verschillende kanten van het bedrijf én naar de boer zelf. Zo ontstaat een beeld van waar een bedrijf nu staat, welke waarde het al heeft voor de omgeving en waar nog kansen liggen. Het biedt daarmee een praktische basis voor het gesprek over de ontwikkeling van een bedrijf.

BOERinBEELD richt zich op beeldvorming en communicatie. Met onder meer een praatplaat, werkblad en trainingsmateriaal kunnen boeren en begeleiders het gesprek voeren over beelden rond de landbouw, communicatiestijlen en het vertellen van het eigen verhaal. Dat helpt om verschillende perspectieven bespreekbaar te maken en het gesprek met de omgeving beter te voeren.

Ook de inspiratiegids De omgeving als verbinder en het canvas Ondernemen met je omgeving maken onderzoekskennis praktisch bruikbaar. Ze helpen agrariërs en andere betrokkenen om te kijken naar de verbinding met de sociale omgeving, het landschap en producten en ketens. Waar zit al waarde en waar liggen mogelijkheden om die verbinding verder te versterken?

Daarnaast zijn er materialen ontwikkeld rond beroepsidentiteit. In de podcastserie Met de boer aan de keukentafel vertellen agrariërs over hun drijfveren, ervaringen, waarden en keuzes. De verhalen kunnen andere boeren helpen om na te denken over hun eigen positie en geven ook adviseurs, onderzoekers en andere betrokkenen meer inzicht in wat boeren beweegt.

‘Samenwerking met praktijkpartners als Stimuland is waardevol om nieuwe kennis en inzichten te ontwikkelen én deze daadwerkelijk toe te passen in de praktijk.’

De praktijk helpt bepalen wat werkt

Voor ons zit daar de waarde van praktijkgericht onderzoek. Niet alleen kennis ontwikkelen, maar gedurende het onderzoek steeds kijken wat die kennis betekent voor de mensen om wie het gaat en hoe zij ermee verder kunnen.

Dat vraagt om samenwerking en om ruimte om ideeën tussentijds te toetsen en aan te scherpen. Een van de lessen uit Diamant van ons Platteland is dan ook om praktijkpartners vroeg en concreet te betrekken. Juist door onderzoekers en praktijkpartners samen te laten onderzoeken, ontwikkelen en toetsen, konden inzichten worden vertaald naar toepassingen die ook buiten het onderzoek gebruikt kunnen worden.

De beweging gaat door

De onderzoeksfase van Diamant van ons Platteland is afgerond, maar de instrumenten vinden inmiddels hun weg naar de praktijk. De BoerenBoom wordt bijvoorbeeld ingezet in een gebiedsproces, er zijn toepassingen in trainingen en boerencafés en samen met VAB brengt Stimuland inzichten en instrumenten naar erfcoaches. Zo krijgen onderzoeksresultaten een plek in de gesprekken waarin boeren nadenken over hun bedrijf, hun omgeving en hun toekomst.

Dat is ook waarom we graag als praktijkpartner aan onderzoek bijdragen. Onderzoek levert kennis op; de praktijk laat zien wat ermee kan. Wanneer die twee vanaf het begin met elkaar verbonden zijn, ontstaan inzichten en hulpmiddelen waar mensen echt iets aan hebben.

Werk je aan onderzoek rond landbouw, leefbaarheid of het landelijk gebied en is een goede verbinding met de praktijk belangrijk? We delen onze ervaringen graag en denken mee over hoe de praktijk een passende plek in het onderzoek kan krijgen.

Zoek je een praktijkpartner voor een onderzoek of onderzoeksvoorstel rond het landelijk gebied?

Neem contact op met Stimulander Vera Santing