BoerenStikstofAcademie: Stimuland verbindt kennis en praktijk

Van stikstofdoelen naar praktische stappen

De provincie Noord-Holland heeft samen met LTO Noord, Biologisch Noord-Holland en het Hollands Agrarisch Jongeren Kontakt afgesproken om de stikstofuitstoot in 2035 met 30 procent te verminderen. Maar hoe vertaal je zo’n doel naar de dagelijkse praktijk op het boerenbedrijf?

Dat is niet eenvoudig. Een maatregel die voor de ene melkveehouder goed werkt, hoeft voor een ander niet de beste keuze te zijn. Grondsoort, bedrijfsvoering, ligging en afzetmogelijkheden spelen allemaal een rol. Bovendien hangen maatregelen voor stikstofreductie vaak samen met andere vraagstukken, zoals bodemkwaliteit, biodiversiteit en het economisch perspectief van het bedrijf.

De BoerenStikstofAcademie helpt agrariërs om daarin hun eigen weg te vinden. Niet door één oplossing voor te schrijven, maar door praktische kennis, individuele coaching en ervaringen van andere boeren beschikbaar te maken. De Academie richt zich nu op de melkveehouderij, met de intentie om later mogelijk ook andere landbouwsectoren te betrekken.

Biologisch of extensief boeren: wat betekent dat voor mijn bedrijf?

De eerste bijeenkomst op 3 november ging over biologische en extensieve melkveehouderij. Op het melkveebedrijf van de familie Mul in Graft gingen ondernemers en deskundigen met elkaar in gesprek over de mogelijkheden en gevolgen van een andere bedrijfsvoering. Daarbij werden verschillende invalshoeken belicht. Wat betekenen extensivering en omschakeling naar biologisch voor de productie en stikstofuitstoot? Welke mogelijkheden zijn er om de melk tegen een passende prijs af te zetten? En hoe zorg je dat een andere manier van boeren ook op langere termijn voldoende rendement oplevert?

Naast technische kennis en cijfers was er aandacht voor de markt en het ondernemerschap. Ook kwam de praktijkervaring van melkveehouder Jan Mul aan bod, die eerder de overstap naar biologische bedrijfsvoering maakte. Juist die combinatie van deskundige kennis, inzicht in de markt en ervaringen van collega-boeren maakt de bijeenkomsten waardevol. Anna: ‘We willen boeren niet vertellen welke keuze ze moeten maken, maar laten zien welke mogelijkheden er zijn. Door technische kennis, marktontwikkelingen en praktijkervaringen bij elkaar te brengen, kunnen ondernemers beter bepalen welke route past bij hun bedrijf en toekomstplannen.’

Boeren leren van boeren

De bijeenkomsten zijn laagdrempelig en bieden volop ruimte voor vragen en onderlinge gesprekken. Dat is belangrijk in een stikstofdossier waarin beleid en regelgeving voortdurend veranderen en ondernemers met veel onzekerheden te maken hebben. Anna merkt dat boeren niet alleen behoefte hebben aan informatie, maar ook aan een plek waar zij hun zorgen, ervaringen en vragen kunnen delen. Die signalen zijn bovendien waardevol voor de betrokken organisaties en de provincie.

‘Tijdens zo’n avond hoor je wat er echt leeft onder boeren. Welke vragen hebben ze? Waar lopen ze tegenaan? En wat hebben ze nodig om verder te kunnen? Niet overal is direct een antwoord op, maar door die signalen op te halen en terug te koppelen, kunnen we de verbinding tussen beleid en praktijk versterken’, vertelt Anna.

De Academie organiseert de komende periode meer bijeenkomsten, onder andere over voerrantsoen en mest. Daarnaast kunnen melkveehouders deelnemen aan coachingstrajecten, waarin zij samen met een coach en collega-ondernemers onderzoeken welke maatregelen haalbaar zijn op hun eigen bedrijf.

Stimuland verbindt kennis, mensen en praktijk

Sinds kort begeleidt Anna vanuit Stimuland de verdere ontwikkeling van de BoerenStikstofAcademie. Haar opdracht gaat verder dan het organiseren van kennisbijeenkomsten. Zij zorgt voor samenhang tussen de verschillende activiteiten en begeleidt de samenwerking tussen de provincie, landbouworganisaties, deskundigen en ketenpartijen. Daarbij is het belangrijk dat de vragen van ondernemers richting geven aan het programma. Wat speelt er in de verschillende gebieden? Welke kennis ontbreekt nog? Welke onderwerpen verdienen extra aandacht? En hoe kunnen opgedane inzichten worden benut bij volgende bijeenkomsten en coachingstrajecten?

De werkwijze sluit aan bij de ervaring van Stimuland met praktijknetwerken, waaronder de Agro-Carrousels. Ook daar staat het leren van en met agrariërs centraal. Door ondernemers en deskundigen bij elkaar te brengen, ontstaat ruimte om kennis te delen, vragen te bespreken en samen nieuwe mogelijkheden te verkennen. Daarnaast werkt Stimuland aan het volgen van de resultaten van de BoerenStikstofAcademie. Niet alleen hoeveel boeren deelnemen, maar vooral wat zij leren en welke stappen zij vervolgens zetten op hun bedrijf. Zo kan het programma worden aangepast aan de behoeften uit de praktijk.

Ook kennis en praktijk dichter bij elkaar brengen?

De BoerenStikstofAcademie laat zien hoe kennisontwikkeling kan bijdragen aan concrete veranderingen op het boerenerf. Daarvoor zijn praktische kennis, samenwerking en goede procesbegeleiding onmisbaar. Stimuland helpt overheden en organisaties bij het ontwikkelen en begeleiden van kennisprogramma’s, praktijknetwerken, proeftuinen en pilots. Ook bij vraagstukken rond bodem, water, biodiversiteit en toekomstbestendige landbouw.

Werkt jouw organisatie aan een vraagstuk waarbij kennis en praktijk samen moeten komen? We denken graag mee over een passende aanpak. Neem contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken.