Urgenda: ‘We hebben meer boeren nodig’

11 december 2025

‘In Landinzicht zagen we dat boeren met grond de afgelopen vijftien jaar gemiddeld €1.000 per hectare over hielden. Dat leidde tot het idee om boeren tien jaar lang €1.000 per hectare te geven zodat ze kunnen overschakelen naar regeneratieve landbouw en het verdienmodel overeind blijft’, vertelt Hanneke van Ormondt, directeur Landbouw & Biodiversiteit bij Urgenda. Dit 7 vinkjesproject is typisch Urgenda: een gat zien, risiconemend aan de slag gaan én daar vervolgens andere partners en financiers bij regelen. Met daarin een opvallende rol voor de regionale voedselproductie. Lees en leer je mee?

‘Als er een gat valt dat nodig gevuld moet worden, springen we daarin.’ Zo vat Hanneke van Ormondt, directeur Landbouw & Biodiversiteit de visie van Urgenda treffend samen. ‘Vijftien jaar geleden haalden we als eerste zonnepanelen uit China om de prijs hier te drukken. Na de energietransitie zijn we aan de slag gegaan met huizen verduurzamen. En inmiddels werkt tweederde van het twintigkoppige team op landbouw en biodiversiteit, want de energietransitie ging zo hard dat het hier en daar de biodiversiteit en landbouw in de weg zat.’ Daarin is Urgenda, net als Stimuland, partner voor zowel beleidsmakers, als inwoners en agrarische ondernemers op het platteland.

Visie op gezonde voeding én landbouwsector

‘Er miste een model voor landbouw en grondstoffen, waardoor je niet over hetzelfde praat. De een zegt we voeden de wereld, de ander zegt dat we Nederland niet eens kunnen voeden’, schetst Van Ormondt. Om dit gat te dichten heeft Urgenda met allerlei partners het Agrifood Transition Model laten ontwikkelen. De basis voor de visie Landinzicht. ‘In dit scenario voeden we heel Nederland van eigen bodem, volgens de richtlijnen van gezonde voeding, waarbij we rekening houden met stikstof, klimaat en 10% groen-blauwe dooradering’, vertelt Hanneke enthousiast. En Urgenda zou Urgenda niet zijn als het alleen blijft bij een visie. 7 vinkjes is de concrete doorvertaling en versneller van deze visie. Boeren nemen zeven maatregelen, zoals 10% landschapselementen en geen kunstmest. Zij krijgen daar tien jaar begeleiding én een vergoeding van €1.000 per hectare bij om het verdienmodel overeind te houden. Nu dit project loopt is Urgenda in gesprek, om ook bestuurders en andere plattelandsbewoners aan te laten haken om deze beweging verder in gang te zetten.

In ons scenario voeden we heel Nederland van eigen bodem, volgens de richtlijnen van gezonde voeding, waarbij we rekening houden met stikstof, klimaat en 10% groen-blauwe dooradering’

‘We hebben meer boeren nodig’

Is er nog perspectief voor de Nederlandse boer? ‘Ja natuurlijk! We kunnen niet zonder voedsel. Sterker nog, we hebben meer boeren nodig’, vindt Hanneke. ‘Maar we moeten onze boeren beter belonen. Boeren zijn niet gebaat bij een hoge productie of een hele grote veestapel. Daar heeft alleen de industrie eromheen iets aan. Een regiogerichte landbouw met een eerlijke prijs en beloning voor landschapsbeheer. Daar zijn boeren veel meer mee geholpen’, is de overtuiging van Hanneke.

Iedereen aan de slag voor biodiversiteit

‘Als consument maak je elke dag keuzes met je portemonnee en je bord. Eet minder dierlijke producten, eet meer biologisch en dan is het helemaal leuk als je dat direct bij een boer haalt, dan eet je automatisch ook meer met de seizoenen mee’, aldus Hanneke, die met Landinzicht pleit voor 30% dierlijk eiwit en 70% plantaardig eiwit op het bord. En wat Hanneke betreft kan iedereen een steentje bijdragen om daarnaast de biodiversiteit te verhogen. “Door een boom te planten, zoals er al drie miljoen zijn geplant via Meer Bomen Nu. Met 1001ha waarmee we al 3.000 boeren helpen om van kunstmest naar klaver om te schakelen. En met streektuinen, om jouw tuin aan te laten sluiten bij de bestaande natuur in de buurt.’ Daarin is Hanneke ook groot voorstander van regionale voedseltuinen. ‘Dat is een geweldige manier om mensen in contact met voedsel én in beweging te krijgen. Maak dat als beleidsmedewerker onderdeel van jouw verkiezingsprogramma of pak dat als plattelandsbewoner zelf op in jouw buurt”, sluit Hanneke bevlogen af.

Zo werkt Stimuland aan duurzame landbouw

Heb je vragen, of wil je graag eens van gedachten wisselen over duurzame landbouw?

Neem contact op met Stimulander Suzanne Harink