Erwten als kansrijk eiwitgewas: Inge deelt ervaringen eerste teeltjaar

Van gemengd bedrijf naar akkerbouw en camping

De boerderij was van oorsprong een gemengd bedrijf met melkvee en de traditionele teelt van mais, aardappelen, bieten en graan. In de jaren negentig maakte het melkvee plaats voor stieren en sinds 2009 is het een akkerbouwbedrijf gecombineerd met een minicamping. ‘We maken ons bouwplan zelf en voor 2025 bleef het perceel dat rondom de camping lag, nog open. We willen daar geen hoog gewas, omdat dat het uitzicht van de gasten belemmerd en het liefst ook een gewas dat weinig gewasbescherming vraagt’, legt Inge uit.

Waarom erwten?

Ze gingen in overleg met Agrifirm over de mogelijkheden en kregen daar de tip om eens te kijken naar eiwitrijke gewassen als veldbonen, sojabonen of erwten. ‘Over soja was minder bekend en het leek me een moeilijk gewas om te telen. Erwten waren iets bekender en na het afwegen van de voor- en nadelen hebben we daarvoor gekozen. Eerlijk gezegd vond ik het best spannend’, bekent ze glimlachend. Maar de keus pakte goed uit. ‘We hadden het weer dit jaar mee: een natte grond in het voorjaar en daarna droogte. De erwten kwamen mooi op, de onkruiddruk bleef beperkt en we hoefden maar één keer gewasbeschermingsmiddelen te gebruiken.’

Groene pracht en minder gewasbescherming

De erwten stonden op drie hectare direct naast de camping en dat leverde meer dan alleen een mooi beeld op. ‘Als ze in bloei staan, is het een feest om te zien: een zee van groen met witte bloemetjes’, vertelt Inge enthousiast. ‘We maken er graag een praatje over met onze campinggasten en met mensen uit de buurt. Ze vinden het interessant om te horen waarom we dit gewas telen, wat het doet voor de bodem en hoe de teelt verloopt. Zo kunnen we het verhaal van de boer dichtbij brengen. En eerlijk is eerlijk: het oog wil ook wat.’

De teelt verliep vrijwel probleemloos. ‘Het mooie van erwten is, dat het gewas zich in elkaar weeft waardoor onkruid weinig kans krijgt. Daardoor heb je ook minder gewasbeschermingsmiddelen nodig. Dat vind ik een groot voordeel.’ Ook schimmelproblemen bleven uit. ‘We hadden geluk met het weer: de bloemblaadjes vielen precies in een droge periode, waardoor er geen schimmels ontstonden.’

Erwten oogsten vraagt om timing

Begin augustus brak het moment van de oogst aan. ‘Het was even afwachten’, vertelt Inge. ‘De dagen ervoor had het wat geregend en vanuit het praktijknetwerk hadden we meegekregen dat de ondergrond goed droog en vlak moest zijn.’ Bij erwten draait het om timing en vochtgehalte. ‘Het ideale vochtpercentage ligt rond de 15%, want dan heb je minder droogkosten. Maar te droog is ook niet goed, want dan springen de peulen open en kun je de erwten niet meer oogsten. Het blijft dus een lastige afweging tussen iets te vroeg of te laat.’ De geoogste erwten leverde Inge aan Agrifirm voor verwerking tot veevoer. ‘Sommige telers uit het praktijknetwerk leveren hun oogst direct aan varkensboeren’, vertelt Inge. ‘Dat kan financieel aantrekkelijk zijn, maar omdat dit ons eerste jaar was kozen we voor de zekere afzet bij Agrifirm.’

Leren van elkaar in het praktijknetwerk

Deelname aan het praktijknetwerk vond Inge erg waardevol. ‘Ik had nul ervaring met erwten, dus ik heb veel geleerd van de anderen. We bezochten elkaars percelen, wisselden foto’s en ervaringen uit, en konden met elkaar sparren over dingen als vochtgehalte, schimmels of opbrengst. Dat was echt leerzaam.’ Lees hier ook de ervaringen van collega-teler Frank met erwten, triticale en gras in mengteelt. 

Over de opbrengst van de erwtenoogst kan Inge nog geen definitieve uitspraak doen. ’We weten uiteraard wat de kosten zijn die we gemaakt hebben, maar de opbrengst horen we naar verwachting in het tweede kwartaal van 2026. We denken dat het vergelijkbaar is met graan, maar een waterdicht verdienmodel is er nog niet’, verklaart Inge. Daarmee geeft ze gelijk ook het belang van het Versnellingsprogramma aan, dat bouwt aan de hele keten rond plantaardig eiwit van eigen land.

Terugblik op een leerzaam eerste teeltjaar

Terugkijkend is Inge positief over haar eerste jaar erwtenteelt. ‘Het was echt een leerzaam avontuur. We hebben veel kennis opgedaan, van de groei tot aan de oogst. En ook geleerd dat het weer, de grond en het juiste moment van oogsten bepalend zijn voor het succes. De teelt vraagt aandacht, maar het geeft ook voldoening om te zien hoe het gewas bijdraagt aan de bodem en aan bewustwording bij onze campinggasten en mensen uit de buurt. Voor ons was het een mooi begin en zeker voor herhaling vatbaar.’