Hanneke Miedema over de veranderende rol van lokale belangenorganisaties

19 december 2017

“De tijd waarin de staat van de wieg tot het graf primair verantwoordelijk was voor haar inwoners is voorbij. We leven nu in een participatiestaat: een samenleving waarin iedereen die dat kan, zelf verantwoordelijk is voor zijn eigen leven en leefomgeving. De verschillende overheden zoeken naar hun nieuwe rol. Dat geldt ook voor lokale belangenorganisaties, zoals dorpsraden en plaatselijk belangen in kleine dorpen en kernen. Daar weet ik alles van”, aldus onze nieuwe collega Hanneke Miedema. 

“Er is veel veranderd voor kleine dorpen en kernen. Door gemeentelijke herindeling is de afstand tot de gemeente groter geworden. En nu de participatiestaat verder vorm krijgt, trekken overheden zich meer en meer terug uit de samenleving. Van inwoners wordt verlangd dat ze zelf initiatief nemen en actief vorm geven aan hun samenleving. Lokale belangenorganisatie spelen hierin een steeds belangrijkere rol. Naast mijn werk voor Stimuland ben ik zelf ook bestuurder van een plaatselijk belang in een kleine kern in Overijssel. De meest recente versie van de statuten van onze vereniging dateert van eind zeventiger jaren. Het doel van ons Plaatselijk Belang is om de belangen van de gemeenschap te bevorderen en de leefbaarheid in stand houden, zo staat het keurig beschreven in de statuten. Verder wordt er nog iets vermeld over het houden van vergaderingen ter bespreking van die belangen’ en het ‘ijveren voor verbetering van wegen, waterafvoer, verlichting.

Het einde van de verzorgingsstaat
Eind jaren zeventig vierde de verzorgingsstaat hoogtij. Het was een tijd waarin de gemeente de koers bepaalde voor een kleine dorpskern, geregisseerd door het nationale beleid van de verzorgingsstaat. De Nederlandse staat droeg de primaire verantwoordelijkheid voor het welzijn van zijn burgers. Lange tijd waren de onderwerpen op de agenda van ons Plaatselijk Belang vrij vast omlijnd en vaak ingegeven door beleid van de gemeente.  Maar de samenleving verandert en organisatiestructuren veranderen mee. De verzorgingsstaat is voorbij. De overheden zijn niet langer primair verantwoordelijk voor de leefbaarheid in kleine kernen. Inwoners zijn daar zelf verantwoordelijk voor in wat tegenwoordig de participatiestaat wordt genoemd. 

Een andere rol, een bredere kijk
Voor dorpsraden en plaatselijk belangen betekent dat een veranderende rol. Ik merk dat onze bestuursvergaderingen niet langer alleen maar gaan over verbetering van wegen en straatverlichting, maar bijvoorbeeld ook over hoe we voor elkaar willen zorgen in ons dorp. Belangen behartigen betekent niet langer het beleid van de gemeente toetsen aan de belangen van het dorp, maar is steeds meer actief initiatieven verder brengen. Dat riep vragen op binnen ons bestuur. Wat is onze nieuwe rol en hoe kunnen we die goed vervullen? Maar ook vragen over legitimiteit en draagvlak. Kunnen wij als bestuur ons uitspreken over wenselijke ontwikkelingen voor het dorp namens de achterban? En waar beginnen en eindigen de verantwoordelijkheden van een lokale belangenorganisatie in het samenspel met de gemeente? We zijn niet het enige Plaatselijk Belang bestuur dat hiermee worstelt, dat is me de afgelopen tijd duidelijk geworden. 

Het spel ‘De rol en positie van lokale belangenorganisaties’
In het contact met collega bestuurders, maar ook vanuit mijn werkzaamheden voor Stimuland merk ik dat meer lokale belangenorganisaties vragen hebben over hun veranderende rol. Een goed moment dus om de rol en positie van je lokale belangenorganisatie te herijken. Stimuland heeft hiervoor samen met het Huis van Burgerkracht een mooie tool ontwikkeld. Deze tool, het spel ‘De rol en positie van lokale belangenorganisaties’ kan in slechts een avond al veel duidelijkheid scheppen. Dat blijkt uit de reacties uit onder andere Heeten die eerder deze maand het spel speelde. Verderop in deze nieuwsbrief lees je meer over het spel en de ervaringen in Heeten. 

Tot slot
Worstelt jouw lokale belangenorganisatie ook met vragen over je rol? Of is er binnen de gemeente behoefte aan duidelijkheid over de taken van lokale belangenorganisaties in omringende dorpen? Neem gerust contact met mij op via hmiedema@stimuland.nl of (0529) 47 81 80. Ik vind het leuk om mijn ervaringen te delen en help je graag verder!”


« Bekijk alle nieuwsberichten